Τα Αμινοξέα Διακλαδισμένης Αλύσου (BCAA) αποτελούν ομάδα τριών απαραίτητων αμινοξέων: λευκίνη (leucine), ισολευκίνη (isoleucine) και βαλίνη (valine), τα οποία χαρακτηρίζονται από τη διακλαδισμένη χημική τους δομή. Ονομάζονται «απαραίτητα» διότι ο ανθρώπινος οργανισμός δεν μπορεί να τα συνθέσει και πρέπει να λαμβάνονται αποκλειστικά μέσω της διατροφής ή συμπληρωμάτων. Τα BCAA αντιπροσωπεύουν περίπου το 35% των απαραίτητων αμινοξέων του μυϊκού ιστού και διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στον μυϊκό μεταβολισμό. Σε βιοχημικό επίπεδο, τα BCAA διαφοροποιούνται από τα υπόλοιπα αμινοξέα καθώς μεταβολίζονται σε μεγάλο βαθμό απευθείας στον σκελετικό μυ και όχι στο ήπαρ. Η λευκίνη αποτελεί τον κύριο αναβολικό ρυθμιστή, καθώς ενεργοποιεί άμεσα την οδό mTOR, οδηγώντας σε διέγερση της μυϊκής πρωτεϊνοσύνθεσης. Η ισολευκίνη συμμετέχει στη ρύθμιση της γλυκόζης και στην πρόσληψή της από τα μυϊκά κύτταρα, ενώ η βαλίνη συμβάλλει στη διατήρηση της ενεργειακής ισορροπίας και στη μείωση της κεντρικής κόπωσης. Ένας από τους σημαντικότερους φυσιολογικούς ρόλους των BCAA είναι η αντικαταβολική τους δράση. Κατά τη διάρκεια έντονης ή παρατεταμένης άσκησης, τα επίπεδα των BCAA στο αίμα μειώνονται, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη μυϊκή πρωτεόλυση. Η συμπληρωματική χορήγησή τους περιορίζει τη διάσπαση της μυϊκής πρωτεΐνης και συμβάλλει στη διατήρηση θετικού ισοζυγίου αζώτου. Παράλληλα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως άμεσο ενεργειακό υπόστρωμα σε συνθήκες ενεργειακής ανεπάρκειας. Από εργοφυσιολογικής άποψης, τα BCAA έχουν συσχετιστεί με μείωση της μυϊκής κόπωσης και του μυϊκού πόνου καθυστερημένης έναρξης (DOMS), καθώς και με ταχύτερη αποκατάσταση μετά την προπόνηση. Ο μηχανισμός αυτός σχετίζεται εν μέρει με την ανταγωνιστική δράση των BCAA έναντι της τρυπτοφάνης στον εγκέφαλο, οδηγώντας σε μειωμένη παραγωγή σεροτονίνης και, κατ’ επέκταση, μειωμένη αίσθηση κόπωσης. Συνολικά, τα αμινοξέα διακλαδισμένης αλύσου αποτελούν ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο εργογόνο συμπλήρωμα, με κύρια οφέλη την υποστήριξη της μυϊκής πρωτεϊνοσύνθεσης, τη μείωση του μυϊκού καταβολισμού και τη βελτίωση της αποκατάστασης. Η χρήση τους είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη σε αθλητές δύναμης και αντοχής, καθώς και σε περιόδους θερμιδικού ελλείμματος, όπου η προστασία της μυϊκής μάζας είναι πρωταρχικής σημασίας.